ساعت هفت صبح، از خواب که بیدار شد طبق معمول بر کاناپهء روبروی تلویزیون جلوس کرد، تلویزیون رو به عشق تماشای کارتون curious Goerge روشن کرد،روی کوسن گوشهء مبل لم داد، پتوی نرم و گرمش رو رو پاش کشید، و شاهکار زبانشناختی اش رو منتشر کرد:

-مامان، تو پرتقالز ، پلیز!

خوب... به نظر می رسه این بچه قاط زده. شاید اگر فقط به جای کلمهء پرتقال یا بهتره بگیم به جای کد "پرتقال" از کد" اورنج" (orange) استفاده کرده بود و بعد از خطاب مامان گفته بود: "تو اورنجز،پلیز" بهتر بود، نه؟

ده نه دیگه! تمام عظمت اثرش به همین "تو پرتقالز" ساختنشه.  میگی نه بشین پای این معرکه تا ببینی.

بحث اثباتی میکنیم :

-به نظر شما ساختار این جمله ( تو پرتقالز ، پلیز! ) نشانگر  وجود چه دانش و فرایند دستور زبانی است؟

جواب احتمالی ۱ : اینکه گوینده یادگرفته که ۲ به انگلیسی می شه تو .

- خوب درست. البته این هم خودش به همین سادگی که به نظر میرسه نیست. همینکه بچه بفهمه هر مفهوم (مثل مفهوم عدد ۲) میتونه بیشتر از یک نشانه (یا همان کد) داشته باشه خودش خیلیه. همینه که بچه های ترکی که تو شهر فارسی زبان (مثلا تهران ) به دنیا میان و بزرگ میشن خیلی باهوش میشن. چیه؟ خنده داره؟ لاالله الا الله!!! حالا این بماند... این بحث semantics هست که فعلا منظور نظر من نیست.

میخوام زوم کنم رو گرامر. برمی گردیم به سوال:

- به نظر شما ساختار این جمله ( تو پرتقالز ، پلیز!) دیگه نشانگر   وجود چه دانش و فرایند دستور زبانی است؟

جواب احتمالی ۲: گوینده یاد گرفته که چگونه یک اسم در زبان استعماری انگلیسی جمع بسته میشه: با اضافه کردن s جمع به آخر کلمه.

- خوب بله . و این موقعی جذاب تر میشه که در نظر داشته باشیم که این گوینده هنوز سه سال و نیمه هست و در ضمن (مهمه ها) در زبان مادریش (که تا همین پنج ماه پیش فکر میکرده تنها وسیلهء گفتگوی بین خلایق است) اصلا لزومی نداره که بعد از استفاده از عدد (مثلا ۲) اسم جمع بسته شود( مثل دو پرتقال).

مفهومه؟ الو؟ الو؟  مفهومه؟

فکر کردید من حالا دست از سرتون بر میدارم؟

یه نکته ظریف و قابل تامل دیگه:

معلمهای ما اونقدر تو سر ما، و ما اونقدر تو سر کتاب و جزوه های زبان زدیم که یادبگیریم صدای علامت s جمع بعد از کلمهء مثلا book میشه /س/ : books . ولی صدای همون علامت در کلمهء door میشه /ز/ : doors . قبول؟ حالا اگر یه فینقیل بچه که هنوز نمیدونه پرتقال میشه orange بخواد این کلمه (پرتقال) را در قالب دستور زبان انگلیسی به صورت جمع بکار ببره (بابا قاطی، بابا خلاق) و تا اینجا مخش پیش بره که:

۱. باید بعد از گفتن تو (=۲) کلمه رو جمع ببنده و

۲. برای این کار به یه علامت جمع نیاز داره و

۳. این علامت میتونه صدای /س/ یا /ز/ بده (بقیه اش پیشکش) ،

حالا تو این هاگیر واگیر  از کجا باید بفهمه که از کدوم صدا اینجا باید استفاده کنه ؟ /س/ یا /ز/؟ 

همینطور که میبینید به درستی صدای /ز/ انتخاب شده. در حالیکه مسلما هیچ وقت قبلا نشنیده کسی بگه پرتقالز. این انتخاب صحیح  نشانه اینه که گوینده میدونسته که صدای علامت جمع بعد از صدای /ل/ میشه /ز/ . نه /س/. 

اینجا باز هم این اشرف مخلوقات پرتقال (2 لپی) خور ثابت میکنه که گرامر زبان را نه دردوران کسالت آور مخ حروم کن پشت کنکور، بلکه در همون ایام تاتی تاتی و جیش و پی پی و چلوفتیگری طفولیت خودش (اگر مامان باباهای محترم اجازه بفرمایند) کشف میکنه، درونی میکنه، و بعد سر به زنگا برای خلق  عبارتی صحیح، اصولی، منحصر به فرد، و جذاب و خوشمزه ازش استفاده میکنه:

-مامان، تو پرتقالز!پلیز.

جناب نوام چامسکی اگر این وبلاگ رو میخونید در کامنت ها یک دکترای افتخاری یونیورسال گرمر به مانی ما عنایت بفرمایید.

به دردش نمیخوره؟

پس:

 تو پرتقالز، پلیز!

....

این متن به علت طولانی بودن بعد از ارسال کوتاه شد. بخشی بود مربوط به "اشتباهات" "صحیح" همه بچه ها که شاید تو پست های بعدی ازشون استفاده کنم.

 ------------------------------------------------------

 بخش خودمونی

- یکی از طرف من به مامان آیسان تبریک بگه.

- اشتباهات زبانی بچه ها رو برام بنویسید .

- جای کامنت خود بچه ها خالیه ها.نه؟